เมื่อเอ่ยถึงคำว่า “สหกรณ์” ใครหลายๆคนอาจจะยังจำไม่ได้ว่าสหกรณ์นั้นเป็นยังไงกันแน่

สหกรณ์ที่ฉันได้รู้จัก
เมื่อกล่าวถึงคำว่า “สหกรณ์” คนอีกหลายคนบางทีอาจจะยังคิดไม่ออกว่าสหกรณ์นั้นคืออะไรกันแน่ บางบุคคลบางทีอาจจะรู้รักคำว่าสหกรณ์ผ่านการบอกกล่าวของคนอื่นๆ บางทีอาจจะรู้จักแค่ว่าสหกรณ์ที่ขายปุ๋ยขายยาใช่ไหม? หรือบางทีอาจจะรู้จักแค่ว่าสหกรณ์เป็นราวกับร้านขายของที่ขายพวกวัสดุอุปกรณ์ทางการเกษตรรึเปล่า? หรือเป็นเพียงปั๊มน้ำมันทั่วๆเท่านั้น? ถึงแม้จะรู้เพียงแค่ผิวเผินแม้กระนั้นก็ไม่ได้รู้เนื้อแท้ของมันเท่าใดนัก รวมทั้งในวันนี้ในฐานะที่ผู้เขียนเองได้มีการทำความเข้าใจหลักสูตรทางด้านสหกรณ์มาตั้ง 4 ปี (นักศึกษาหลักสูตรเศรษฐวิทยาสหกรณ์แรง) ต้องการจะมาให้ความรู้เกี่ยวกับสหกรณ์ซักนิดหน่อย(หวังว่าจะไม่นิดหน่อยเกินไปนะ 555) รวมทั้งต้องขออนุญาตออกสตาร์ทก่อนเลยว่าการเขียนบทความในคราวนี้อาจมีข้อที่ผิดพลาดไปบ้างต้องขอประทานโทษในความไม่รู้มาในที่นี้ด้วยครับผม
หากจะให้กล่าวถึงคำว่า “สหกรณ์” โดยให้ความหมายไว้อย่างง่ายๆครับผม สหกรณ์ คือการทำงานด้วยกันของผู้คนที่เลี้ยงชีพเดียวกันรวมทั้งเผชิญปัญหาเช่นกัน(ปัญหาที่ว่าบางทีอาจเป็นหาทางเศรษฐกิจ ฐานะ ชีวิตความเป็นอยู่หรือการเลี้ยงชีพ)โดยร่วมแรง พร้อมใจกันช่วยเหลือตัวเองรวมทั้งสามารถช่วยเหลือกันเพื่อยกฐานะชีวิตความเป็นอยู่ของตนรวมทั้งสมาชิก
สหกรณ์แรกที่จัดตั้งขึ้นในประเทศไทยนั้นก็คือ “สหกรณ์วัดจันทร์ ไม่จำกัดสินใช้” โดยคนที่นำแนวความคิดเกี่ยวกับสหกรณ์เข้ามาปรับใช้ในประเทศคือ “กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์” นับได้ว่าท่านนั้นเป็นพระพ่อที่การสหกรณ์ไทยเลยก็ว่าได้ ตอนแรกแล้วสหกรณ์ในไทยเป็นประเภท “ไม่จำกัดสินใช้” แม้กระนั้นในปัจจุบันพวกเราจะมองเห็นสหกรณ์ต่างๆเป็นแบบ “จำกัด” สามารถอธิบายได้อย่างไม่ยากเย็นว่า คำที่ลงท้ายชื่อของสหกรณ์ว่า “ไม่จำกัดสินใช้” ก็คือ หากสมาชิกสหกรณ์ผู้ใดผู้หนึ่งผิดสัญญา(เบี้ยวหนี้)ทุกคนที่เป็นสหกรณ์จำเป็นที่จะต้องรับผิดชอบด้วยกัน เป็นต้นว่า สหกรณ์วัดจันทร์ ไม่จำกัดสินใช้ (สหกรณ์ที่แรกของไทย) แม้กระนั้นในปัจจุบันแบบไม่จำกัดสินใช้ไม่มีแล้วครับผม ส่วนบทส่งท้ายสหกรณ์ในปัจจุบันใช้คำว่า “จำกัด” ทั้งผอง คือ ถ้าหากสมาชิกผู้ใดผู้หนึ่งผิดสัญญา สมาชิกคนนั้นๆจำเป็นที่จะต้องรับผิดชอบแต่เพียงผู้เดียวครับผม ยกตัวอย่างเช่น สหกรณ์การกสิกรรมเมืองลำพูน จำกัด , สหกรณ์วัวนมลำพูน จำกัด ฯลฯ สหกรณ์ถือได้ว่าเป็นนิติบุคคลชนิดหนึ่งที่มีการธุรกิจราวบริษัทร้านขายของธรรมดา มีทั้งข้อที่เหมอนกันแลต่างกัน ดังต่อไปนี้
ข้อที่เช่นเดียวกัน
บริษัทรวมทั้งสหกรณ์มีการถือหุ้นหนังโป๊ AV ซับไทยเช่นเดียวกัน
สหกรณ์เน้นย้ำการรวมคนมากยิ่งกว่ารวมทุน
มีการให้เงินเงินปันผลตามหุ้นเช่นเดียวกัน
ข้อที่ไม่เหมือนกัน
บริษัทสามารถถือหุ้นเท่าใดก็ได้ไมจำกัดจำนวนหุ้นแม้กระนั้นสหกรณ์นั้นสามารถถือหุ้นได้ไม่เกิน100 หุ้น(ในกรณีนี้สุดแต่ระเบียบปฏิบัติ กฎเกณฑ์ของแต่ละสหกรณ์แม้กระนั้นส่วนมากแล้วไม่เกิน 100 หุ้น)
บริษัทเน้นย้ำการรวมทุนมากยิ่งกว่ารวมคน
สหกรณ์มีเป้าหมายเพื่อต้องการให้บริการแก่สมาชิกเป็นส่วนใหญ่แม้กระนั้นบริษัทเก็บผู้ถือหุ้นก่อตั้งขึ้น เพื่อทำการค้ากับบุคคลภายนอก
การโหวตหรือการออกเสียงของบริษัทคนที่ถือหุ้นมากจะมีเสียงมากตามหุ้นที่ถือด้วยแต่ว่าสหกรณ์นั้นจะให้ความใส่ใจกับคนมากยิ่งกว่าเงิน(หุ้น) ไม่สนว่าใครจะถือหุ้นมากหรือหุ้นน้อยแม้กระนั้นสมาชิกทุกท่านมีสิทธิออกเสียงเพียงแค่ 1 เสียงเท่านั้น (1 Man 1 Vote )
บริษัทมีแค่โบนัสตามหุ้นแม้กระนั้นสหกรณ์มีทั้งโบนัสตามหุ้นรวมทั้งเงินเฉลี่ยคืนตามการมีส่วนร่วมกับธุรกิจของสหกรณ์
พวกเราสามารถมองเห็นข้อที่เช่นเดียวกันรวมทั้งข้อแตกต่างกันจากการเปรียบเทียบข้างต้นไปพอควรแล้ว จึงต้องการจะเสนอแนะให้ท่านผู้ได้รู้เกี่ยวกับสหกรณ์มากยิ่งขึ้น สหกรณ์ในประเทศไทยของพวกเรานี้มีหลายหมวดหมู่ด้วยกันครับผมสามารถแบ่งแบ่งประเภทออกได้เป็น 2 ภาคครับผม (ราวหนังเลยมีภาค 1 ภาค 2ด้วย) รวมทั้งแบ่งเป็น 7 ประเภทครับผม มาทำความรู้จักกันเลยครับผมกับ
ภาคที่ 1หมายถึงในภาคการกสิกรรม เป็นสหกรณ์ที่สมาชิกเลี้ยงชีพที่เกี่ยวกับกระบวนการทำอาชีพเกษตรกรรมรวมทั้งปศุสัตว์ครับผม แบ่งได้ 2 ประเภท คือ
สหกรณ์การกสิกรรม ยกตัวอย่างเช่น สหกรณ์การกสิกรรมแม่ขอบ จำกัด,สหกรณ์การกสิกรรมแม่ทา จำกัด ฯลฯ
สหกรณ์ประมง ยกตัวอย่างเช่น สหกรณ์ประมงแม่กลอง จำกัด,สหกรณ์ประมงระยอง จำกัด ฯลฯ
ภาคที่ 2หมายถึงนอกภาคการกสิกรรม เป็นสหกรณ์ที่สมาชิกไม่ได้เลี้ยงชีพเกษตรกรรมหรือปศุสัตว์ครับผม แบ่งได้ 5 ประเภท คือ
สหกรณ์ออมทรัพย์ ยกตัวอย่างเช่น สหกรณ์ออมทรัพย์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จำกัด ฯลฯ
สหกรณ์นิคม ยกตัวอย่างเช่น สหกรณ์นิคมสันทราย จำกัด ฯลฯ
สหกรณ์บริการ ยกตัวอย่างเช่น สหกรณ์นครลานที่นาเดินรถ จำกัด ฯลฯ
สหกรณ์ร้านขายของ ยกตัวอย่างเช่น สหกรณ์ร้านขายของในโรงเรียนต่างๆครับผม
สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยน ยกตัวอย่างเช่น สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนฝาง จำกัด ฯลฯ
จากที่ได้กล่าวมาข้างต้นนั้นว่าสหกรณ์มีหลากหลายประเภทเพื่อมีความครอบคลุมในทุกกลุ่มอาชีพทั้งในภาคการกสิกรรมรวมทั้งนอกภาคการกสิกรรม สหกรณ์มีการทำธุรกิจเช่นเดียวกับบริษัทห้างร้านทั่วๆไปซึ่งแต่ละสหกรณ์ที่ทำธุรกิจที่คล้ายกันแม้กระนั้นบางธุรกิจก็มีเฉพาะสหกรณ์ๆไป พวกเรามาดูกันหน่อยสิว่าสหกรณ์ส่วนมากมีธุรกิจอะไรบ้างที่คอยให้บริการสมาชิก

1.ธุรกิจสินเชื่อ
ถือได้ว่าเป็นธุรกิจที่ทุกๆสหกรณ์ทำ เนื่องมาจากปัญหาเบื้องต้นที่สมาชิกเป็นอยู่คือ ขาดทุนทรัพย์สำหรับการใช้เพื่อเลี้ยงชีพ หรือเพื่อเลี้ยงชีวิต (สุดแต่สหกรณ์บางสหกรณ์ให้กู้เพื่อใช้ในการเลี้ยงชีพเท่านั้น) ซึ่งสหกรณ์จะให้ให้บริการสินเชื่อแก่สมาชิกรวมทั้งสมาชิกสมทบในอัตราค่าดอกเบี้ยที่ต่ำกว่าแหล่งเงินทุนอื่นๆ(ส่วนมากแล้วอัตราค่าดอกเบี้ยจะน้อยกว่าธนาคารค่อนข้างจะมาก)
2. ธุรกิจรับฝากเงิน
เป็นอีกหนึ่งธุรกิจที่ทุกสหกรณ์มี สหกรณ์เป็นราวธนาคารครับผม มีทั้งการรับฝากเงินการปลดปล่อยสินเชื่อ การธุรกิจรับฝากเงินของสหกรณ์จะให้อัตราค่าดอกเบี้ยที่สูงกว่าสหกรณ์มาก(ส่วนตัวผู้เขียนรู้สึกว่าสูงขึ้นมากยิ่งกว่าธนาคารมากจริงๆ) แม้กระนั้นจะไม่สูงเกินจากที่พระราชบัญญัติสหกรณ์ หรือระเบียบข้อบังคับที่สหกรณ์นั้นๆระบุ
3. ธุรกิจจัดหาสินค้ามาจัดจำหน่าย
เป็นธุรกิจที่ส่วนมากแล้วจะมีในสหกรณ์ในภาคการกสิกรรมเป็นส่วนใหญ่ มีในสหกรณ์นอกภาคบ้างนิดๆหน่อยๆประราย เป็นธุรกิจที่สหกรณ์ได้จัดหาอุปกรณ์ เครื่องมือ เคมีภัณฑ์ต่างๆมาจัดจำหน่ายให้กับสมาชิกรวมทั้งบุคคลอื่นๆในราคาที่ค่อนข้างจะถูกกว่าราคาอื่นๆ
4. ธุรกิจร้านขายของ
บางทีอาจจะเป็นสิ่งที่พวกเราลืมกันไปแล้วบ้าง แต่ว่าธุรกิจอยู่กับพวกเรามาตั้งพวกเรายังเด็กๆเลยก็ว่าได้ จำได้ไหมครับผมว่าพวกเราซื้อพวกดินสอ ยางลบ ไม้บรรทัดที่ไหนกันตอนอยู่ชั้นประถม ใช่ครับผมมันจะมีร้านค้าอะไรไม่เคยทราบในโรงเรียนที่ขายให้กับนักเรียนในราคาที่ค่อนข้างจะถูกว่าร้านค้าภายนอก มีทั้งอาจารย์รวมทั้งนักเรียนช่วยเหลือกันขาย ใช่แล้วครับผมมันคือ สหกรณ์ร้านขายของของโรงเรียนนั่นเอง ผมมั่นใจว่าในทุกๆโรงเรียนคงจะมีร้านขายของสหกรณ์อยู่ครับผม
5. ธุรกิจเก็บผลผลิต
ธุรกิจเก็บผลผลิตจะมีในสหกรณ์ในภาคการกสิกรรมเท่านั้นครับผม กระบวนการทำธุรกิจเก็บนั้นสหกรณ์จะทำโดยการรวบรวมผลผลิตของสมาชิกที่เป็นเกษตรกรรวมทั้งนำไปขายให้แก่บุคคลอื่นๆหรือนำไปดัดแปลง โดยจะได้ราคาดีมากยิ่งกว่าให้สมาชิกนำไปขายเองรวมทั้งปองกันการเช็ดกกดราคาด้วยครับผม ยกตัวอย่างเช่น สหกรณ์วัวนมเชียงใหม่ จำกัด ได้กระทำเก็บน้ำนมดิบจากสมาชิกผู้เลี้ยงวัวนมเพื่อนำไปขายให้กับบริษัทที่ขายนมกล่อง ฯลฯ
6. ธุรกิจดัดแปลง
ธุรกิจดัดแปลงจะเป็นการนำผลผลิตของสมาชิกที่ได้จากการรวบรวมมาดัดแปลงให้ราคาสูงมากขึ้นรวมทั้งยังเป็นการสนับสนุนอาชีพแก่สมาชิกอีกด้วย ยกตัวอย่างเช่น สหกรณ์วัวนมเชียงใหม่ จำกัดได้กระทำรับซื้อน้ำนมดิบมาดัดแปลงเป็นนมกล่องรวมทั้งไอติมเพื่อมาจัดจำหน่ายแก่คนที่พอใจ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *